Տասը մարդ ասում է՝ «շատ լավ էր»։ Մեկ մարդ գրում է՝ «սա վատ է»։ Եվ երեկոյան դուք մտածում եք հենց այդ մեկ մեկնաբանության մասին։ Ինչո՞ւ է բացասականը այդքան հեշտ գրավում մեր ուշադրությունը։
Հոգեբանության մեջ սա հաճախ կապվում է negativity bias-ի՝ բացասականության կողմնակալության հետ։ Բազմաթիվ հետազոտություններ ցույց են տալիս, որ բացասական տեղեկատվությունը հաճախ կարող է ավելի ուժեղ ազդեցություն ունենալ ուշադրության, հիշողության և գնահատման վրա, քան համեմատելի դրական տեղեկատվությունը։
1. Վտանգը պատմականորեն կարևոր էր արագ նկատել
Էվոլյուցիոն տեսանկյունից հնարավոր վտանգը բաց թողնելը կարող էր ավելի թանկ արժենալ, քան հաճելի մի բան չնկատելը։ Սա բացասական ազդակների նկատմամբ զգայունության հնարավոր բացատրություններից մեկն է։
2. Քննադատությունը կարող է թվալ որպես սոցիալական վտանգ
Մարդը սոցիալական էակ է։ Մերժումը, ամոթը կամ խմբից դուրս մնալու զգացողությունը կարող են ուժեղ հուզական արձագանք առաջացնել, նույնիսկ երբ խոսքը պարզապես առցանց մեկնաբանության մասին է։
3. Ուղեղը կարող է ավելի երկար վերլուծել վատը
«Ինչո՞ւ նա այդպես ասաց»։ «Գուցե իսկապես վատ էի»։ «Մյուսներն էլ նույնն էին մտածում, պարզապես չասացի՞ն»։ Մեկ բացասական արտահայտությունը կարող է ստեղծել երկար ներքին խոսակցություն։
4. Սա չի նշանակում, որ քննադատությունը միշտ ճիշտ է
Ուժեղ զգացողությունը ապացույց չէ, որ մեկնաբանությունը ճշմարիտ է։ Կարևոր է տարբերել օգտակար արձագանքը վիրավորանքից, և մեկ մարդու կարծիքը ընդհանուր իրականությունից։
5. Ինչպե՞ս հավասարակշռել պատկերը
Մի փորձեք պարզապես ասել՝ «ինձ չի հետաքրքրում»։ Ավելի օգտակար է գիտակցաբար դիտել ամբողջ տվյալը։ Եթե տասը մարդ դրական արձագանք է տվել և մեկը՝ բացասական, թույլ մի տվեք, որ ձեր ուշադրությունը ջնջի մյուս ինը կամ տասը ազդակները։
Մեր միտքը միշտ չէ, որ հավասար կշիռ է տալիս դրականին և բացասականին։ Այդ պատճառով երբեմն պետք է գիտակցաբար վերականգնել ամբողջ պատկերը։