Դուք բարձրացնում եք աջ ձեռքը, իսկ հայելու մեջ մարդը կարծես բարձրացնում է ձախը։ Շապիկի գրությունը հակառակ է երևում։ Բայց գլուխը շարունակում է մնալ վերևում, իսկ ոտքերը՝ ներքևում։ Եթե հայելին փոխում է աջն ու ձախը, ինչո՞ւ նույնը չի անում վերևի և ներքևի հետ։ Պատասխանը մի փոքր անսպասելի է․ հայելին իրականում ընդհանրապես չի «փոխում» աջն ու ձախը։

Սովորական հարթ հայելին արտացոլում է լույսը՝ ստեղծելով պատկեր, որը թվում է հայելու հետևում։ Ամենակարևոր գաղափարն այն է, որ փոխվում է ոչ թե աջ-ձախ ուղղությունը, այլ հայելու նկատմամբ առաջ-հետ ուղղությունը։

1. Պատկերացրեք, որ կանգնած եք հայելու դիմաց

Ձեր գլուխը վերևում է, և նրա արտացոլումն էլ վերևում է։

Ձեր աջ ձեռքը մնում է սենյակի նույն աջ կողմում, որտեղ գտնվում էր։

Այն, ինչ իրականում փոխվում է, խորությունն է․ դուք գտնվում եք հայելու դիմաց, իսկ պատկերը թվում է նույն հեռավորության վրա՝ հայելու հետևում։

2. Հայելին փոխում է «առաջը» և «հետը»

Եթե ձեր քիթը հայելուց 30 սանտիմետր առաջ է, նրա արտացոլումը թվում է 30 սանտիմետր հայելու հետևում։

Այս իմաստով հայելու մակերեսին ուղղահայաց առանցքն է փոխվում։

Առաջը դառնում է տեսողականորեն «հետև», բայց վերևը չի դառնում ներքև, և տարածության իրական աջ կողմը չի դառնում ձախ։

3. Ուրեմն ինչո՞ւ աջ ձեռքը թվում է ձախ

Պատճառն այն է, թե ինչպես ենք մենք սովոր պատկերացնում մեր դիմաց կանգնած մեկ ուրիշ մարդու։

Եթե մարդը մեջքով կանգնած է ձեզ, նրա աջ ձեռքը ձեր աջ կողմում է։ Բայց եթե նա շրջվում է 180 աստիճանով և դեմքով կանգնում ձեզ, նրա աջ ձեռքը հայտնվում է ձեր ձախ կողմում։

Մենք մտովի հայելային պատկերը հաճախ մեկնաբանում ենք հենց որպես «մեր դեմքով կանգնած ուրիշ մարդ»։

4. Բայց արտացոլումը իրականում չի շրջվել 180 աստիճանով

Սա ամբողջ հանելուկի կարևոր կետն է։

Հայելու մեջ մարդը ձեր առջև կանգնած մարդ չէ, որը ֆիզիկապես շրջվել է։ Այն ձեր տարածական արտացոլումն է հայելու հարթության նկատմամբ։

Մենք ինքներս ենք մտովի կատարում այդ «շրջադարձը» և հետո ասում, որ աջն ու ձախը փոխվել են։

5. Փորձեք գրել ձեր անունը թղթի վրա

Հայելու մեջ տառերի հերթականությունը հակառակ է թվում։

Այդ պատճառով ասում ենք՝ «հայելին բառերը հակառակ է դարձնում»։

Բայց եթե թուղթը պահեք թափանցիկ ձևով և նայեք նրա մյուս կողմից, նույնպես կտեսնեք հակառակ հերթականություն։ Խնդիրը կապված է դիտման ուղղության և տարածական կողմնորոշման հետ, ոչ թե հայելու կողմից տառերը հատուկ վերադասավորելու։

6. Ինչո՞ւ հայելին վերևն ու ներքևը չի փոխում

Որովհետև ձեր վերև-ներքև առանցքը զուգահեռ է հայելու մակերեսին։

Ձեր գլխից եկող լույսը արտացոլվում է այնպես, որ պատկերի գլուխը նույնպես երևում է վերևում։ Ոտքերից եկող լույսը ստեղծում է պատկերի ստորին մասը։

Հայելին պատճառ չունի այդ երկու ուղղությունները փոխելու։

7. Կարո՞ղ էինք նույն տրամաբանությամբ ասել, որ հայելին փոխում է վերևն ու ներքևը

Այո, եթե պատկերացնեինք, որ հայելու մեջ մտնելու համար պետք է ոչ թե ձախ կամ աջ շրջվել, այլ գլխիվայր շրջվել։

Այդ դեպքում մենք կարող էինք նույնքան հեշտ ասել․ «Տես, իմ գլուխը մյուս կողմում է»։

Այսինքն՝ «աջ-ձախ փոփոխությունը» մասամբ մեր ընտրած մտավոր շրջման հետևանքն է։

8. Ձեռքի փորձը

Կանգնեք հայելու դիմաց և բարձրացրեք աջ ձեռքը։

Մի փորձեք պատկերացնել, թե հայելու մեջ ուրիշ մարդ է կանգնած։ Փոխարենը հետևեք սենյակի իրական կողմերին։

Ձեր աջ ձեռքը և նրա պատկերը շարունակում են գտնվել նույն ֆիզիկական կողմում։ Միայն ձեռքը դեպի հայելի ուղղված լինելու փոխարեն պատկերը կարծես ուղղված է հակառակ խորության մեջ։

9. Հենց դրա համար հայելային լուսանկարը մեզ երբեմն տարօրինակ է թվում

Մենք տարիներ շարունակ սովոր ենք մեր դեմքը տեսնել հայելու մեջ։

Բայց սովորական լուսանկարում ուրիշ մարդիկ տեսնում են դեմքի այն կողմնորոշումը, որին իրենք են սովոր։

Քանի որ մարդու դեմքը կատարյալ սիմետրիկ չէ, երկու տարբերակները կարող են մեզ զգալիորեն տարբեր թվալ։

10. Իսկ երկու հայելի՞

Եթե երկու հայելիներ ճիշտ դասավորեք այնպես, որ պատկերը երկու անգամ արտացոլվի, որոշ կողմնորոշումներ կարող են նորից «նորմալ» երևալ։

Սա ևս ցույց է տալիս, որ խնդիրը բառացիորեն «աջը ձախ դարձնելու կախարդական հատկությունը» չէ, այլ տարածական արտացոլումների համադրությունը։

11. Ամենապարզ ձևակերպումը

Հայելին չի հարցնում՝ որտեղ է ձեր աջը և որտեղ՝ ձախը։ Այն նույնիսկ «չգիտի» այդ հասկացությունները։

Այն պարզապես արտացոլում է իրեն հասնող լույսը՝ համաձայն արտացոլման երկրաչափության։

«Աջ» և «ձախ» բառերը մեր մարմնի և դիտման դիրքի հետ կապված անվանումներ են։

Այդ պատճառով «ինչո՞ւ է հայելին փոխում աջն ու ձախը, բայց ոչ վերևն ու ներքևը» հարցի ամենահետաքրքիր պատասխանը սա է․ հայելին իրականում այդ երկուսից ոչ մեկը չի փոխում։

Այն հիմնականում փոխում է հայելու նկատմամբ առաջ-հետ ուղղությունը։ Իսկ աջ-ձախ շրջված լինելու զգացողությունը ստեղծվում է այն պատճառով, թե ինչպես ենք մենք մտքում համեմատում մեր արտացոլումը մեր դիմաց կանգնած մարդու հետ։