Ամեն աշխատանքային օր ուղիղ ժամը հինգին Նարինեն փակում էր համակարգիչը, վերցնում պայուսակը և հեռանում գրասենյակից։ Ժամը 5։01-ին նրա գրասեղանն արդեն դատարկ էր։
Նրա գործընկերներից շատերը մնում էին մինչև յոթը կամ ութը։ Ոմանք շարունակում էին աշխատել, մյուսները պարզապես ցանկանում էին, որ ղեկավարները տեսնեն իրենց ներկայությունը։
Երբ Նարինեն անցնում էր նրանց կողքով, հաճախ լսում էր նույն կատակները։
— Ահա մեր ամենաճշտապահ փախչողը։
— Երևի նրա ժամացույցը միայն աշխատանքային օրվա ավարտն է ցույց տալիս։
Նարինեն ժպտում էր, հրաժեշտ տալիս և հեռանում։ Նա երբեք չէր բացատրում, թե ինչու չէր կարող մնալ նույնիսկ տասը րոպե ավելի։
Այն, ինչ չէր երևում գրասենյակում
Նարինեն ապրում էր կրտսեր եղբոր՝ տասներկուամյա Արտակի հետ։ Նրանց ծնողները մահացել էին մի քանի տարի առաջ, և Նարինեն դարձել էր եղբոր օրինական խնամակալը։
Արտակը սովորում էր հատուկ կրթական կենտրոնում, որը փակվում էր ժամը վեցին։ Եթե Նարինեն ժամանակին դուրս չգար աշխատանքից, չէր հասցնի նրան վերցնել։
Երեկոները նա պատրաստում էր ընթրիք, օգնում դասերի հարցում և սպասում, մինչև եղբայրը քնի։
Այնուհետև նորից բացում էր նոթբուքը։
Նարինեն ստուգում էր հաջորդ օրվա ծրագրերը, կազմում աշխատանքային հրահանգներ և սովորում նոր համակարգեր։
Նա գրասենյակում չէր մնում մինչև ուշ, բայց հաճախ աշխատում էր տան խոհանոցում մինչև կեսգիշեր։
Այդ աշխատանքի մասին ոչ ոք չգիտեր, որովհետև նա չէր ուղարկում գիշերային նամակներ և չէր փորձում ապացուցել, թե որքան ծանրաբեռնված է։
Չստացած առաջխաղացումը
Երկու տարի անց բաժնի ղեկավարի պաշտոն բացվեց։ Նարինեն լավագույն արդյունքներն ուներ, հաճախորդները վստահում էին նրան, իսկ նոր աշխատակիցները սովորաբար հենց նրանից էին օգնություն խնդրում։
Սակայն պաշտոնը տրվեց մեկ այլ աշխատակցի՝ Կարենին, որը գրեթե ամեն երեկո մնում էր գրասենյակում։
Նարինեն խնդրեց ղեկավարին բացատրել որոշումը։
— Ձեր աշխատանքը լավ է,— ասաց տնօրենը։ — Բայց ղեկավար պաշտոնը լրացուցիչ նվիրվածություն է պահանջում։ Կարենը միշտ վերջիններից է հեռանում։ Իսկ դուք ուղիղ հինգին արդեն դռան մոտ եք։
— Իմ բոլոր ծրագրերը ժամանակին ավարտված են,— պատասխանեց Նարինեն։
— Միայն արդյունքը չէ կարևոր։ Թիմը պետք է տեսնի ղեկավարի ներկայությունը։
Նարինեն փորձեց պատմել եղբոր մասին, բայց կես ճանապարհին կանգ առավ։
Նա չէր ցանկանում, որ իր ընտանիքը ներկայացվի որպես արդարացում կամ թուլություն։
Այդ օրը նա կրկին հեռացավ ժամը հինգին։ Սակայն առաջին անգամ զգաց, որ դատարկ գրասեղանը մարդկանց համար ավելի տեսանելի էր, քան իր ամբողջ կատարած աշխատանքը։
Գիշերը, երբ համակարգը կանգ առավ
Մի քանի ամիս անց ընկերության հիմնական ծրագրային համակարգը խափանվեց։ Հաճախորդների պատվերները չէին երևում, պահեստը չէր կարողանում ուղարկել ապրանքները, իսկ հաշվապահությունը կորցրել էր տվյալների հասանելիությունը։
Դա տեղի ունեցավ երեկոյան՝ կարևոր եռօրյա արձակուրդից առաջ։
Կարենը և մի քանի աշխատակից մնացին գրասենյակում, բայց ոչ ոք հստակ չգիտեր, թե համակարգի որ մասից սկսել վերականգնումը։
Տեխնիկական մասնագետը հարցրեց․
— Որևէ մեկը փաստաթղթավորե՞լ է ամբողջ աշխատանքային ընթացքը։
Սենյակում լռություն տիրեց։
Այդ պահին նոր աշխատակիցներից մեկը հիշեց Նարինեի ստեղծած առցանց թղթապանակը։
Ներսում կային մանրամասն հրահանգներ, պահուստային ընթացակարգեր, պատասխանատուների ցանկ և քայլ առ քայլ բացատրություն այն մասին, թե ինչպես շարունակել աշխատանքը համակարգի խափանման դեպքում։
Յուրաքանչյուր փաստաթղթի տակ գրված էր Նարինեի անունը և ստեղծման ժամը։ Դրանցից շատերը կազմվել էին երեկոյան տասին, տասնմեկին կամ կեսգիշերից հետո։
Թիմը հետևեց հրահանգներին և մինչև առավոտ վերականգնեց հիմնական աշխատանքը։
Նամակը, որը հասավ ուշ
Հաջորդ աշխատանքային օրը տնօրենը Նարինեին կանչեց իր մոտ։
Սեղանին բացված էին նրա պատրաստած բոլոր փաստաթղթերը։
— Մենք չէինք գիտակցում, թե որքան աշխատանք եք կատարել,— ասաց նա։
Նարինեն հանգիստ պատասխանեց․
— Դուք գիտեիք իմ արդյունքները։ Պարզապես ավելի շատ նշանակություն էիք տալիս նրան, թե ով է վերջինը դուրս գալիս դռնից։
Տնօրենը նրան առաջարկեց ղեկավարի նոր պաշտոն և աշխատավարձի բարձրացում։
Սակայն Նարինեն արդեն այլ ընկերության առաջարկ էր ընդունել։
Այնտեղ նրա հետ հարցազրույց անցկացնող ղեկավարը միայն մեկ հարց էր տվել․
— Ի՞նչ պայմաններում եք լավագույնս աշխատում։
Նարինեն պատասխանել էր․
— Երբ ինձ գնահատում են ստեղծած արդյունքով, ոչ թե դատարկ գրասեղանի ժամով։
Նրան աշխատանքի էին ընդունել նույն օրը։
Գրասենյակ, որտեղ ուշ մնալը մրցանակ չէր
Տարիներ անց Նարինեն դարձավ գործառնությունների տնօրեն։
Նրա ղեկավարած ընկերությունում աշխատակիցները պարտավոր չէին ուշ մնալ՝ իրենց նվիրվածությունն ապացուցելու համար։
Թիմերը գնահատվում էին նպատակների, աշխատանքի որակի և համագործակցության հիման վրա։
Եթե մարդը հաճախ ստիպված էր աշխատել մինչև ուշ գիշեր, ղեկավարները դա հերոսություն չէին համարում։ Նրանք ուսումնասիրում էին՝ արդյոք ծանրաբեռնվածությունը սխալ է բաշխված կամ գործընթացները վատ են կազմակերպված։
Նարինեն նաև ստեղծեց ճկուն աշխատանքային ժամեր այն աշխատակիցների համար, որոնք խնամում էին երեխաների, տարեց ծնողների կամ հիվանդ հարազատների։
Մի օր նրա նախկին տնօրենը դիմեց ընկերություն՝ խորհրդատուի աշխատանքի համար։
Հարցազրույցի վերջում նա նայեց ժամացույցին։ Ժամը մոտենում էր հինգին։
— Ես կարող եմ մնալ այնքան, որքան անհրաժեշտ է,— ասաց նա։
Նարինեն փակեց թղթապանակը։
— Այստեղ դրա կարիքը չկա։ Ձեր աշխատանքի որակը ժամը հինգից հետո չի սկսվում։
Աշխատավայրում տեսանելի լինելը և արժեքավոր լինելը միշտ նույն բանը չեն։ Ոմանք իրենց լավագույն աշխատանքը կատարում են առանց աղմուկի, առանց ուշ ժամերի նամակների և առանց ղեկավարի դռան մոտ երկար մնալու։
Մարդու գրասեղանի դատարկ լինելը չի նշանակում, որ նա պակաս նվիրված է։ Հնարավոր է՝ նա պարզապես ունի մեկ այլ պատասխանատվություն, որի մասին դուք ոչինչ չգիտեք։
Լավ ղեկավարը չի հաշվում, թե ով քանի ժամ է երևացել գրասենյակում։ Նա հասկանում է, թե ով ինչ արժեք է ստեղծել այդ ժամերի ընթացքում։
Մի՛ շփոթեք ուշ հեռանալը նվիրվածության, իսկ ժամանակին հեռանալը անտարբերության հետ։ Երբեմն ժամը 5։01-ին դատարկ գրասեղանի հետևում կանգնած է ամենապատասխանատու մարդը ամբողջ թիմում։