Դուք կարող եք անկեղծորեն ցանկանալ փոխել ձեր կյանքը և միաժամանակ անել բաներ, որոնք ձեզ պահում են նույն տեղում։ Սա հաճախ անվանում են ինքնասաբոտաժ։ Այն սովորաբար ծուլություն կամ թույլ կամք չէ, այլ պաշտպանական վարք՝ անհաջողությունից, քննադատությունից, անորոշությունից կամ նույնիսկ հաջողության բերած փոփոխություններից խուսափելու համար։

Ինքնասաբոտաժը դժվար է նկատել, որովհետև հաճախ ներկայանում է որպես տրամաբանական պատճառ՝ «դեռ պատրաստ չեմ», «հիմա ճիշտ ժամանակը չէ» կամ «նախ պետք է ամեն ինչ իմանամ»։ Ահա ամենատարածված նշանները և գործնական քայլերը դրանք փոխելու համար։

1. Սպասում եք կատարյալ պահին

Դուք նորից եք ուսումնասիրում, պլանավորում և պատրաստվում, բայց չեք սկսում։ Իրականում պատրաստվածությունը հաճախ գալիս է առաջին փորձերից հետո։ Սահմանեք այնքան փոքր մեկնարկ, որ այն հնարավոր լինի անել այսօր՝ ուղարկել մեկ նամակ, գրել առաջին պարբերությունը կամ մարզվել տասը րոպե։

2. Մեկ սխալը դարձնում եք վերջնական դատավճիռ

Մի բաց թողած օրից հետո հրաժարվում եք ամբողջ սովորությունից կամ մեկ մերժումից հետո որոշում, որ բավականաչափ լավը չեք։ Փոխարինեք «ամեն ինչ փչացրեցի» միտքը «ի՞նչ է հաջորդ օգտակար քայլը» հարցով։

3. Փոքրացնում եք ձեր հաջողությունները

Երբ լավ արդյունքը վերագրում եք բախտին, իսկ սխալը՝ ձեր բնավորությանը, ինքնավստահությունը չի կարող ամրանալ։ Գրանցեք ոչ միայն արդյունքը, այլև այն գործողությունները, որոնք օգնեցին դրան հասնել։

4. Անընդհատ փոխում եք նպատակը

Նոր նպատակը հուզիչ է, իսկ շարունակելը՝ երբեմն ձանձրալի։ Եթե ուղղությունը փոխում եք հենց այն պահին, երբ նորությունը վերանում է, արդյունքը չի հասցնում կուտակվել։ Ընտրեք վերանայման կոնկրետ ամսաթիվ և մինչ այդ հավատարիմ մնացեք մեկ իրատեսական համակարգի։

5. Ձեզ հետ խոսում եք այնպես, ինչպես չէիք խոսի սիրելի մարդու հետ

Կոպիտ ներքին խոսքը կարող է կարճ ժամանակով ճնշում ստեղծել, բայց երկարաժամկետ ուժը նվազեցնում է։ Ինքներդ ձեզ մի խաբեք, բայց խոսեք հստակ ու հարգալից. «Ես հետաձգեցի, որովհետև վախեցա։ Հիմա կարող եմ անել մեկ փոքր քայլ»։

6. Ընտրում եք միայն ծանոթը

Ծանոթը միշտ չէ, որ օգտակար է. այն պարզապես կանխատեսելի է։ Փորձեք «տասը տոկոս ավելի համարձակ» ընտրություն՝ խոսել հանդիպման ժամանակ, դիմել հնարավորության կամ քաղաքավարի սահման դնել։

7. Վախենում եք նաև հաջողությունից

Հաջողությունը կարող է բերել նոր պատասխանատվություն, ավելի բարձր սպասումներ կամ հարաբերությունների փոփոխություն։ Գրեք՝ կոնկրետ ինչից եք վախենում և ինչ աջակցություն կօգնի հաղթահարել այն։ Անորոշ վախը կառավարելի է դառնում, երբ ստանում է անուն։

Ինչպես կոտրել ինքնասաբոտաժի շրջանը

Ընտրեք մեկ կրկնվող վարք։ Նշեք դրա ազդակը, օրինակ՝ քննադատության վախը, հոգնածությունը կամ անորոշությունը։ Այնուհետև նախապես որոշեք ամենափոքր այլընտրանքային քայլը։ Առաջընթացը կառուցվում է ոչ թե մեկ մեծ որոշմամբ, այլ բազմաթիվ փոքր պահերով, երբ ընտրում եք չկրկնել հին պատասխանը։

Հաճախ տրվող հարցեր

Ինքնասաբոտաժը նույնն է, ինչ ծուլությո՞ւնը։
Ոչ միշտ։ Հետաձգման տակ կարող են լինել վախ, կատարելապաշտություն, հոգնածություն կամ հստակության պակաս։ Պատճառը հասկանալը օգնում է ընտրել ճիշտ լուծումը։

Կարո՞ղ եմ ամբողջությամբ ազատվել դրանից։
Նպատակը երբեք չվախենալը չէ։ Նպատակը վարքը ավելի շուտ նկատելն ու օգտակար ընտրության ավելի արագ վերադառնալն է։

Որտեղի՞ց սկսել։
Ընտրեք այն ոլորտը, որտեղ նույն խնդիրը հաճախ է կրկնվում, և հաջորդ քայլը փոքրացրեք այնքան, մինչև այն հնարավոր լինի անել այսօր։

Դուք կոտրված չեք։ Հնարավոր է՝ պարզապես օգտագործում եք պաշտպանության հին ձև, որն այլևս ձեզ չի ծառայում։ Այն նկատելը արդեն փոփոխության սկիզբն է։