Չափազանց շատ մտածելը կարող է հոգնեցնել մարդուն ավելի շատ, քան իրական խնդիրները։ Երբ միտքը անընդհատ վերադառնում է նույն հարցերին, մարդը կորցնում է հանգստությունը, վստահությունը և ներկա պահը վայելելու կարողությունը։
Overthinking-ը հաճախ սկսվում է փոքր մտքից, բայց հետո վերածվում է անվերջ վերլուծության․ «Ի՞նչ կլինի, եթե սխալվեմ», «Ինչո՞ւ նա այդպես ասաց», «Իսկ եթե ամեն ինչ վատ ավարտվի»։ Այս մտքերը կարող են ստեղծել լարվածություն նույնիսկ այն ժամանակ, երբ իրական վտանգ չկա։
1. Հասկացեք՝ մտածելը և չափազանց մտածելը տարբեր բաներ են
Մտածելը օգնում է որոշումներ կայացնել։ Չափազանց մտածելը նույն հարցը նորից ու նորից պտտելն է՝ առանց իրական լուծման։ Եթե միտքը ձեզ չի տանում գործողության կամ հստակության, այլ միայն հոգնեցնում է, դա արդեն overthinking է։
2. Գրեք ձեր մտքերը
Երբ մտքերը մնում են միայն գլխում, դրանք կարող են ավելի մեծ և ծանր թվալ։ Փորձեք գրել, թե ինչն է ձեզ անհանգստացնում։ Թղթի վրա շատ մտքեր ավելի պարզ են դառնում, և դուք կարող եք տարբերել իրական խնդիրը երևակայական վախից։
3. Հարցրեք՝ սա փաստ է, թե վախ
Չափազանց մտածելու ժամանակ մարդը հաճախ վախերը ընդունում է որպես ճշմարտություն։ Հարցրեք ինքներդ ձեզ՝ ես ունե՞մ իրական ապացույց, թե՞ պարզապես պատկերացնում եմ ամենավատ տարբերակը։ Այս հարցը օգնում է մտքին վերադառնալ իրականությանը։
4. Սահմանեք մտածելու ժամանակ
Եթե որևէ հարց ձեզ շատ է անհանգստացնում, ընտրեք օրվա մեջ 10–15 րոպե և միայն այդ ժամանակ մտածեք դրա մասին։ Երբ միտքը նույն թեման բերում է այլ ժամի, ասեք ինքներդ ձեզ․ «Ես դրա մասին կմտածեմ իմ սահմանած ժամին»։ Սա օգնում է չթողնել, որ մտքերը կառավարեն ամբողջ օրը։
5. Կենտրոնացեք այն բանի վրա, ինչ կարող եք փոխել
Շատ անհանգստություններ կապված են այն բաների հետ, որոնք մենք չենք կարող վերահսկել՝ ուրիշների կարծիքը, անցյալը կամ ապագայի բոլոր հնարավոր տարբերակները։ Հարցրեք՝ այս պահին կա՞ մի փոքր քայլ, որը կարող եմ անել։ Եթե կա, արեք այն։ Եթե չկա, փորձեք բաց թողնել անօգուտ պայքարը։
6. Մի հավատացեք ամեն մտքի
Միտքը միշտ ճշմարտություն չէ։ Երբեմն այն պարզապես վախի, հոգնածության կամ հին փորձի արձագանք է։ Եթե ձեր միտքը ասում է՝ «ամեն ինչ վատ կլինի», դա դեռ չի նշանակում, որ այդպես էլ կլինի։ Սովորեք դիտել մտքերը, ոչ թե անմիջապես հավատալ դրանց։
7. Վերադարձեք մարմնին
Overthinking-ը հաճախ պահում է մարդուն միայն գլխի մեջ։ Օգնեք ձեզ վերադառնալ մարմնին՝ քայլելով, խոր շնչելով, ջուր խմելով, սենյակը կարգի բերելով կամ մի քանի րոպե լռությամբ նստելով։ Մարմնի հանգստությունը հաճախ հանգստացնում է նաև միտքը։
8. Ընդունեք, որ ամեն ինչի պատասխանը հիմա պետք չէ ունենալ
Մարդը հաճախ չափազանց շատ է մտածում, որովհետև ուզում է լիակատար վստահություն։ Բայց կյանքում միշտ չէ, որ կարելի է ամեն ինչ նախապես իմանալ։ Երբեմն խաղաղությունը գալիս է ոչ թե բոլոր պատասխանները գտնելուց, այլ ընդունելուց, որ որոշ պատասխաններ կգան ժամանակի ընթացքում։
Չափազանց մտածելը դադարեցնելը չի նշանակում դադարել մտածել։ Դա նշանակում է սովորել մտածել ավելի հանգիստ, ավելի հստակ և ավելի օգտակար ձևով։
Եթե ձեր միտքը հաճախ ծանրաբեռնված է, սկսեք փոքր քայլերից՝ գրեք մտքերը, տարբերեք փաստը վախից, վերադարձեք ներկա պահին և կենտրոնացեք այն բանի վրա, ինչ կարող եք իրականում փոխել։ Ներքին խաղաղությունը միանգամից չի գալիս, բայց այն սկսվում է այն պահից, երբ դուք այլևս չեք թողնում, որ յուրաքանչյուր միտք կառավարի ձեզ։