Տարաձայնության ժամանակ միշտ հանգիստ մնալ հնարավոր չէ։ Կարող եք բարկանալ, վիրավորվել կամ դժվարությամբ գտնել բառերը։ Այնուամենայնիվ, խոսակցությունը կարող է օգնել խնդիրը լուծել, եթե երկուսդ էլ հնարավորություն ունեք արտահայտվելու, լսելու և որոշման մասնակցելու։ Ստորև բերված օրինակները վերաբերում են այն իրավիճակներին, որտեղ հնարավոր է անվտանգ քննարկում։ Բռնության կամ սպառնալիքի դեպքում միայն խոսելու ձևը փոխելը բավարար չէ․ առաջնահերթ է անվտանգությունն ու հասանելի աջակցությունը։

1. Խոսում եք կոնկրետ դեպքի մասին

«Դու երբեք ինձ չես հարգում» ասելու փոխարեն կարող եք նշել՝ «Այսօր հանդիպման ժամը փոխեցիր, բայց ինձ չզգուշացրիր, և ես երկար սպասեցի»։ Այդպես դիմացինը հասկանում է՝ ինչի մասին եք խոսում։ Դա չի պահանջում փոքրացնել ձեր վիրավորանքը։ Պարզապես կոնկրետ դեպքն ավելի հեշտ է քննարկել, քան մարդու ամբողջ բնավորության վերաբերյալ մեղադրանքը։

Եթե դեպքը կրկնվում է, բերեք մի քանի հստակ օրինակ՝ առանց խոսակցությունը բոլոր հին դժգոհությունների ցանկ դարձնելու։ Կարող եք ասել՝ «Վերջին երկու հանդիպումներին էլ ժամը փոխվել է առանց ինձ տեղեկացնելու։ Ուզում եմ պայմանավորվենք՝ ինչպես ենք զգուշացնելու»։ Այս ձևակերպումը արդեն հուշում է լուծման թեման։

2. Ճշտում եք՝ ճիշտ եք հասկացել դիմացինին

Մարդու կարճ պատասխանը կարող եք ընկալել որպես արհամարհանք, մինչդեռ նա շտապել է կամ ձեր հարցն այլ կերպ է հասկացել։ Նախ հարցրեք՝ «Երբ ասացիր, որ հետո կխոսենք, նկատի ունեի՞ր այսօր երեկոյան»։ Կարող եք լսել բացատրությունն ու միաժամանակ ասել, որ անորոշ պատասխանը ձեզ դժվարացրել է։ Հասկանալը չի պարտադրում համաձայնել ամեն ինչի հետ։

Փորձեք լսածը կարճ վերարտադրել՝ «Ուրեմն դու կարծում էիր, որ ժամը արդեն գիտեմ»։ Այդպես դիմացինը կարող է ճշտել, եթե սխալ եք հասկացել։ Մի օգտագործեք հարցը որպես ծաղր կամ մեղադրանքը կրկնելու ձև․ նպատակը բացակայող տեղեկությունը պարզելն է։

3. Դադար եք խնդրում, երբ այլևս չեք կարող լսել

Եթե ձայնը բարձրանում է, նույն նախադասությունն եք կրկնում կամ արդեն մտածում եք միայն պատասխան հարվածի մասին, կարող եք առաջարկել դադար։ «Հիմա շատ բարկացած եմ։ Կուզեմ կես ժամից շարունակենք»։ Հնարավորության դեպքում նշեք՝ երբ և ինչպես եք վերադառնալու թեմային։ Այդպես դադարը չի ընկալվի որպես անհետացում կամ պատիժ։

Դադարի ընթացքում փորձեք պատրաստել ձեր հիմնական ասելիքը, ոչ թե նոր վիրավորանքներ։ Եթե պայմանավորված ժամին դեռ պատրաստ չեք, տեղեկացրեք և առաջարկեք նոր ժամանակ։ Իսկ եթե խոսակցությունն անվտանգ չէ, պարտադիր չէ խոստանալ վերադառնալ միայնակ․ կարող է անհրաժեշտ լինել այլ վայր, երրորդ անձի ներկայություն կամ արտաքին օգնություն։

4. Ասում եք՝ ինչ փոփոխություն եք ուզում

Դիմացինը կարող է հասկանալ, որ դժգոհ եք, բայց չիմանալ՝ ինչ անել։ Փոխանակ ասելու՝ «Մի քիչ ուշադիր եղիր», փորձեք հստակ խնդրանք․ «Եթե ուշանալու ես, խնդրում եմ գրիր, հենց իմանաս»։ Տանը գործերը բաժանելիս նշեք ոչ միայն գործը, այլև հնարավոր ժամկետը։ Հստակ խնդրանքին կարելի է պատասխանել, այն քննարկել կամ այլ տարբերակ առաջարկել։

5. Լսում եք ձեր խոսքի հետևանքի մասին

Գուցե կատակ եք արել, իսկ դիմացինը վիրավորվել է։ Կարող եք ասել՝ «Չէի ուզում քեզ վիրավորել, բայց հասկանում եմ՝ ինչու այդ խոսքը ցավեցրեց»։ Լավ մտադրությունը չի ջնջում հետևանքը։ Միաժամանակ կարող եք ճշտել, թե խոսքի որ մասն էր ցավոտ, որպեսզի հաջորդ անգամ նույն բանը չկրկնեք։ Այդ հարցը մի դարձրեք պահանջ, որ մարդը ապացուցի վիրավորվելու իր իրավունքը։

6. Ընդունում եք ձեր սխալը՝ ամբողջ վեճի մեղքը չվերցնելով

«Բարձրաձայն խոսեցի, և դրա համար ներողություն եմ խնդրում։ Բայց ծախսերի մասին հարցը դեռ պետք է լուծենք»։ Կարող եք պատասխանատու լինել ձեր խոսելու ձևի համար և միաժամանակ պահպանել հիմնական մտահոգությունը։ Ներողությունը չպետք է նշանակի հրաժարվել հարցից, միայն թե լարվածությունն ավարտվի։ Դիմացինի արարքների համար պատասխանատվությունը նրա վրա է մնում։

7. Ձեր սահմանը բացատրում եք առանց նվաստացնելու

Օրինակ՝ «Եթե վիրավորանքները շարունակվեն, ես կավարտեմ այս զանգը։ Կարող ենք հետո խոսել»։ Ասեք այն քայլը, որն իրականում կարող եք կատարել։ Մի սպառնացեք կապ չունեցող պատժով կամ փորձեք վախեցնել մարդուն։ Կարող եք նաև նախապես որոշել՝ ինչի շուրջ եք պատրաստ բանակցել, և ինչի շուրջ որոշումն արդեն կայացրել եք։ Դա օգնում է խոսակցությունը չձգել միայն պարտադիր համաձայնություն ստանալու համար։

8. Խոսակցությունից հետո ստուգում եք պայմանավորվածությունը

Եթե որոշել եք տնային գործերը նոր ձևով բաժանել, մի քանի օր անց հարցրեք՝ աշխատո՞ւմ է այդ տարբերակը։ Գուցե մեկի աշխատանքային ժամը փոխվել է, և պետք է ճշտում անել։ Համաձայնությունը ավելի վստահելի է դառնում, երբ այն հնարավոր է կատարել ու վերանայել, ոչ թե միայն ասել վեճի վերջում։ Եթե ինչ-որ բան չեք հասցնում, տեղեկացրեք մինչև դիմացինը ստիպված լինի գուշակել։

Այս ութ նշանները զրույցի համար գնահատական տալու միջոց չեն։ Հիշեք մի վերջին տարաձայնություն և ընտրեք այն մասը, որը կուզենայիք այլ կերպ անել։ Գուցե մեկ հստակ խնդրանքը կամ ժամանակին վերցրած դադարը բավական լինի հաջորդ խոսակցությունը ավելի հասկանալի դարձնելու համար։ Երկու կողմի մասնակցությունն էլ կարևոր է․ միայն ձեր ճիշտ բառերով չեք կարող ստիպել ուրիշին լսել, հարգել սահմանը կամ պահել պայմանավորվածությունը։