Ինքներդ ձեզ ընտրել նշանակում է ձեր կյանքի վրա ազդող որոշումներում հաշվի առնել նաև ձեր կարիքները, հնարավորություններն ու արժեքները։ Դա համատեղելի է մտերիմների հանդեպ հոգատարության, պատասխանատվության և փոխզիջման հետ։ Երբեմն այդ ընտրությունը փոխում է կարևոր պայմանավորվածություն։ Ավելի հաճախ այն սկսվում է սովորական զրույցից․ խոստում տալուց առաջ ստուգում եք ձեր ծրագրերը, մտածելու ժամանակ եք խնդրում կամ ընդունում, որ նախկին պայմաններն այլևս հարմար չեն։

Այս ութ նշանները մտածելու առիթ են, ոչ թե թեստ, որը պետք է հաղթահարել։ Ընկերական հարաբերություններում մի քայլը կարող է հեշտ լինել, իսկ աշխատանքի վայրում նույն քայլի համար աջակցություն պահանջվել։ Փոփոխություն ընտրելիս հաշվի առեք ձեր պարտավորությունները, իրավիճակն ու անվտանգությունը։

1. Համաձայնելուց առաջ դադար եք տալիս

Ձեզ խնդրանքով են դիմում, և նախկինում առաջին պատասխանը գրեթե միշտ ինքնաբերական էր։ Հիմա նախ ստուգում եք, թե համաձայնությունն ինչ է պահանջելու։ Ժամանակը բավարա՞ր է։ Պե՞տք է չեղարկել կարևոր ծրագիր։ Ուզո՞ւմ եք օգնել, թե պարզապես դժվարանում եք մերժել։

Կարող եք ասել․ «Թույլ տուր ստուգեմ իմ ծրագրերը և վաղը պատասխանեմ»։ Հետո տվեք պատասխան, որի վրա դիմացինը կարող է հույս դնել։ Մտածված համաձայնությունը հաճախ ավելի օգտակար է, քան արագ խոստումը, որը հետագայում դժգոհություն է առաջացնում։ Եթե ամբողջ գործն անել չեք կարող, առաջարկեք ձեզ համար հնարավոր մասը։

2. Ասում եք ձեր նախընտրությունը՝ առանց երկար արդարանալու

Ձեզ ավելի հարմար է հանդիպել հանգիստ վայրում, տոնակատարությունից շուտ հեռանալ կամ հանգստյան օրը տանն անցկացնել։ Կարող եք դա ասել՝ առանց ապացուցելու, որ մյուսներն էլ պարտավոր են նույնը ցանկանալ։

Փորձեք կարճ նախադասություն․ «Ինձ ավելի հարմար է շաբաթ առավոտը» կամ «Այսօր հանգիստ երեկոյի կարիք ունեմ»։ Համատեղ ծրագիրը կարող է դեռ փոխզիջում պահանջել։ Տարբերությունն այն է, որ ձեր նախընտրությունն էլ մասնակցում է քննարկմանը։ Նշեք, թե ինչում եք պատրաստ զիջել, և ինչը հիմա ձեզ համար հատկապես կարևոր է։

3. Տարբերում եք օգտակար բացատրությունն անվերջ վեճից

Եթե անհստակ եք արտահայտվել կամ վիրավորել եք մեկին, բացատրելն ու լսելը կարող են օգնել։ Սակայն նույն բանը կրկնելը մի մարդու, որը պատրաստ չէ քննարկելու պատասխանը, հաճախ միայն ուժեր է խլում։

Ստուգեք՝ մնացե՞լ է կոնկրետ հարց, որին կարող եք պատասխանել։ Եթե զրույցը կրկին վերադառնում է մեղադրանքներին, կարող եք դադար տալ․ «Ես բացատրեցի իմ որոշումը։ Պատրաստ եմ քննարկելու հաջորդ քայլը, բայց չեմ ուզում նույն վեճը շարունակել»։ Դա չի վերացնում սխալն ուղղելու կամ ստանձնած պարտավորությունը կատարելու անհրաժեշտությունը։

4. Դժգոհությունը նկատում եք մինչև պոռթկումը

Գուցե միշտ դուք եք կազմակերպում ընտանեկան հանդիպումները, երեկոյան փոխարինում գործընկերոջը կամ հանգստի ժամերին պատասխանում հաղորդագրություններին։ Դժգոհությունը կարող է հուշել, որ պայմանավորվածությունը վերանայելու կարիք կա։ Այն ինքնին չի ապացուցում, որ դիմացինը միտումնավոր վնասում է ձեզ։

Նշեք կրկնվող գործն ու անհրաժեշտ փոփոխությունը․ «Այս ամիս ես կկազմակերպեմ, իսկ հետո եկեք հերթով անենք»։ Հստակ խնդրանքը դիմացինին պատասխանելու հնարավորություն է տալիս։ Լուռ նեղանալը նրան ավելի քիչ հնարավորություն է թողնում հասկանալու խնդիրը։ Համաձայնեցրեք նաև յուրաքանչյուրի կոնկրետ անելիքը։

5. Պահպանում եք ողջամիտ սահմանը, նույնիսկ երբ դիմացինը հիասթափվում է

Ընկերոջը կարող է տխրեցնել, որ չեք կարող գումար պարտքով տալ։ Գործընկերը կարող է ցանկանալ, որ կրկին փոխարինեք իրեն։ Նրանց զգացմունքները կարող են կարևոր լինել ձեզ համար՝ առանց ինքնաբերաբար որոշելու ձեր պատասխանը։

Ստուգեք՝ խախտե՞լ եք խոստումը, պատճառե՞լ եք վնաս, որը հնարավոր է ուղղել, կամ մոռացե՞լ եք ձեր պարտականությունը։ Եթե այո, փորձեք շտկել իրավիճակը։ Եթե սահմանը դեռ անհրաժեշտ է, ընդունեք դժվարությունը և պահպանեք պատասխանը․ «Հասկանում եմ, որ դա բարդացնում է քո ծրագրերը։ Ես այդ գումարը տալ չեմ կարող»։ Կրկնվող խնդրանքի համար ամեն անգամ նոր արդարացում պետք չէ գտնել։

6. Ուշադրություն եք դարձնում ձեր միջավայրի պայմաններին

Որոշ հարաբերություններում և աշխատավայրերում հնարավոր է հարցեր տալ, հարգալից չհամաձայնել և անհրաժեշտ հանգիստ վերցնել։ Մյուսներում նույնիսկ փոքր խնդրանքին ճնշմամբ են արձագանքում։ Նկատեք կրկնվող իրավիճակները և մարդկանց վարքը ձեր դիմումից հետո։

Երբեմն կարող եք փոխել պայմանավորվածությունը, աջակցություն գտնել կամ աստիճանաբար հեռանալու ծրագիր կազմել։ Երբեմն ֆինանսական պարտավորությունները կամ մտերիմների խնամքը սահմանափակում են ընտրությունը։ Սկիզբը կարող է լինել կոնկրետ դեպքերը գրանցելը և վստահելի մարդու հետ զրուցելը։ Եթե առարկելը կարող է վտանգել ձեզ, նախ համապատասխան աջակցություն գտեք։

7. Պահպանում եք կարևոր պարտավորությունները՝ առանց գովասանքի սպասելու

Ինքնահարգանքը երևում է նաև որոշումներում, որոնց համար ոչ ոք չի գովելու․ գնալ բժշկի նշանակված ընդունելությանը, գումար թողնել անհրաժեշտ վճարման համար կամ ժամանակին քնել վաղ սկսվող աշխատանքից առաջ։

Ընտրեք ձեր ներկա կյանքին համապատասխան մեկ պարտավորություն և հեշտացրեք դրա կատարումը։ Հանդիպումը գրանցեք օրացույցում, անհրաժեշտ իրերը պատրաստեք երեկոյան կամ փոքր գումարը նախապես առանձնացրեք։ Եթե ծրագիրը պարբերաբար չի ստացվում, վերանայեք այն։ Հնարավոր պայմանավորվածությունն ավելի օգտակար է, քան խիստ կանոնը, որը ձեր պայմաններում չեք կարող պահել։

8. Հաշվի եք առնում այսօրվա կարիքներն ու վաղվա հետևանքները

Այսօր կարող եք հանգստի կարիք ունենալ և միաժամանակ պետք է պատրաստվեք վաղվա աշխատանքին։ Կարող եք ցանկանալ երեկոն անցկացնել ընկերների հետ՝ պահպանելով գումարը անհրաժեշտ ծախսերի համար։ Ապագայի մասին հոգալը համատեղելի է ներկա կարիքները նկատելու հետ։

Փնտրեք որոշում, որը երկուսին էլ տեղ է տալիս․ ավելի կարճ հանդիպում, փոքր գնում կամ մեկ անհրաժեշտ գործ՝ հանգստից առաջ։ Եթե հարմար տարբերակ չկա, ազնվորեն նշեք, թե ինչից պիտի հրաժարվեք։ Սահմանափակումներ ունենալը ձեզ չի դարձնում վատ մարդ։ Դա օգնում է հասկանալ, թե այսօր որ ընտրությունն է հնարավոր։

Այս շաբաթ փորձեք մեկ փոփոխություն

Ընտրեք կոնկրետ իրավիճակ, որը փոխելը բավական անվտանգ է։ Գրեք՝ սովորաբար ինչ է տեղի ունենում, ինչ պատասխան կամ քայլ եք ուզում փորձել, և երբ կարող եք դա անել։ Հետո գնահատեք՝ փոփոխությունն օգնե՞ց, ինչ պահանջեց ձեզնից և ինչն է պետք հարմարեցնել։

Մեկ անհարմար զրույցը չի փոխում ամբողջ կյանքը։ Կրկնվող, իրատեսական որոշումները օգնում են հասկանալ, թե որ սահմաններն են ձեզ անհրաժեշտ և որ պարտավորություններն եք ուզում պահել։ Նպատակն է մասնակցել ձեր սեփական կյանքին՝ հոգ տանելով նաև այն մարդկանց մասին, որոնց վրա ազդում են ձեր որոշումները։