Պատկերացրեք՝ մի քանի օր աշխատել եք հաշվետվության վրա և ուղարկել եք այն թիմին։ Մի քանի րոպե անց գործընկերը նշում է․ «Ներածությունը մի քիչ շփոթեցնող է»։ Հանկարծ զգում եք, որ ուզում եք պաշտպանել ձեր կատարած աշխատանքը, ձեր ջանքերը, նույնիսկ՝ ձեր անձը։ Իսկ եթե քննադատությունը չդիտարկեք որպես դատավճիռ ձեր մասին, ի՞նչ կփոխվի։
Դադար վերցրեք՝ մինչև արձագանքելը
Քննադատություն ստանալիս սովորական է անհարմար զգալ։ Բնական է, որ միտքն անմիջապես ուզում է արդարանալ կամ հակադարձել։ Փոխարենը փորձեք մի պահ հանգիստ շունչ քաշել։ Այդ կարճ դադարը թույլ է տալիս չնույնացնել ձեր անձը կոնկրետ առաջադրանքի հետ։ Հիշեցրեք ձեզ․ խոսքը ձեր աշխատանքի մասին է, ոչ թե ձեր ամբողջ բնավորության։
Այդ պահին մի շտապեք պատասխանել։ Նույնիսկ հինգ վայրկյան լռությունը կարող է օգնել։ Եթե պետք է, ասեք․ «Թող նորից նայեմ այդ հատվածին», ժամանակ շահելու համար։
Պարզաբանեք մանրամասները
Անորոշ քննադատությունը դժվար է կիրառել։ Եթե ասում են․ «Սա շփոթեցնող է», հարցրեք․ «Կարո՞ղ եք նշել՝ որ հատվածն է շփոթեցնում» կամ «Ի՞նչն էր անհասկանալի ձեզ համար»։ Այսպես զրույցը տեղափոխվում է աշխատանքի մասին, ոչ թե ձեր անձի։ Հարցը նպատակ ունի հասկանալ՝ ինչն է ուշադրության արժանի, ոչ թե վիճել։
Օրինակ, գործընկերը կարող է ասել․ «Առաջին պարբերությունը միանգամից անցնում է տարբեր թեմաների, հիմնական միտքը կորում է»։ Այժմ ունեք կոնկրետ ուղղություն։
Բացահայտեք չափանիշները
Յուրաքանչյուր առաջադրանք ունի իր չափանիշները՝ երբեմն գրված, երբեմն ենթադրյալ։ Հաշվետվությունը պետք է լինի հակիրճ, համոզիչ, թե՞ չեզոք։ Պարզաբանելով սպասելիքները՝ կարող եք հասկանալ՝ արդյո՞ք քննադատությունը վերաբերում է իրական պահանջին, թե պարզապես ճաշակի հարց է։
Եթե աշխատավայրում կան օրինակներ կամ ձևանմուշներ, ստուգեք դրանք։ Եթե չկան, հարցրեք․ «Ի՞նչ նպատակով է այս հատվածը»։ Այսպես կհասկանաք՝ անհրաժեշտ է արդյոք փոփոխություն կատարել։
Տարբերակեք գործնական քննադատությունը վիրավորանքից
Ոչ բոլոր քննադատություններն են օգտակար։ «Սա սարսափելի է» կամ «Դուք միշտ սխալվում եք» արտահայտությունները որևէ օգուտ չեն տալիս։ Գործնական քննադատությունը կոնկրետ է՝ օրինակ՝ «Ժամկետը բացակայում է» կամ «Ամփոփումը կրկնում է հիմնական մասը»։
Եթե դիտողությունը պարզապես ճաշակի հարց է, օրինակ՝ տառատեսակի ընտրությունը, պարտադիր չէ փոփոխություն անել, եթե դա չի խանգարում աշխատանքի նպատակին։ «Ես ուրիշ տառատեսակ եմ նախընտրում» տարբեր է «Տառատեսակը դժվար է կարդալ» արտահայտությունից։
Փորձեք մեկ փոքր փոփոխություն
Երբ քննադատությունը անձնական է թվում, հաճախ ցանկություն է առաջանում ամբողջ աշխատանքը վերաշարադրել կամ կասկածել սեփական կարողություններին։ Փոխարենը, ընտրեք մեկ կոնկրետ առաջարկ և փորձեք այն։ Օրինակ, եթե առաջին պարբերությունը շփոթեցնող է, փորձեք վերաշարադրել միայն այդ հատվածը։ Անհրաժեշտ չէ ամբողջությամբ փոխել ձեր մոտեցումը կամ ինքներդ ձեզ կասկածի տակ դնել։
Ահա թե ինչպես կարող է անցնել նման երկխոսությունը․
- Դուք. «Ասացիք, որ ներածությունը շփոթեցնող է։ Խոսքը առաջին պարբերությա՞ն մասին է»
- Գործընկեր. «Այո, այնտեղ միանգամից անցնում եք նախապատմությունից բյուջեին՝ առանց կապող նախադասության»
- Դուք. «Եթե մի նախադասություն ավելացնեմ՝ կապելով այդ մտքերը, կօգնի՞»
- Գործընկեր. «Այո, այդպես ավելի հասկանալի կլինի»
Փոխանակ ամբողջ տեքստը վերաշարադրելու կամ ամեն ինչ ձեր վրա վերցնելու՝ կատարում եք փոքր փոփոխություն և տեսնում՝ արդյոք դա օգնում է։
Ստուգեք արդյունքը
Փոփոխությունից հետո հարցրեք՝ արդյոք հաշվետվությունն ավելի հստակ է դարձել։ «Այս տարբերակն ավելի հստա՞կ է»։ Եթե այո, ուրեմն արձագանքել եք քննադատությանը։ Եթե ոչ, կարող եք նորից պարզաբանում խնդրել կամ փորձել մեկ այլ փոքր փոփոխություն։ Նպատակը կատարելությունը չէ, այլ առաջընթացը։
Հասկացեք դիրքի տարբերությունները և սահմանները
Երբեմն քննադատողը ղեկավար է, կամ քննարկումը բաց է բոլորի համար։ Այդ դեպքերում մանրամասն պատասխանելը տեղին չէ։ Պարզապես նշեք քննադատությունը և անհրաժեշտության դեպքում հետագայում առանձին քննարկեք։
Բացի այդ, ոչ բոլոր քննադատություններն են պահանջում արձագանք։ Վիրավորական կամ անորոշ արտահայտությունները («Դուք անպիտան եք», «Սա ուղղակի վատն է») պարտադիր չէ դարձնել խնդիր։
Միևնույն ժամանակ, օգտակար քննադատությունը միշտ հաճելի չէ։ Կոշտ դիտողությունը կարող է ցավոտ լինել, բայց եթե այն կոնկրետ է և կիրառելի, արժե ուշադրություն դարձնել։
Եթե ընդհանուր քննարկումը արագ է ընթանում, խնդրեք փոփոխությունը հետո պարզաբանել․ «Կարո՞ղ ենք հանդիպումից հետո ներածության հարցը հստակեցնել»։ Այդպես հարցը մնում է կոնկրետ՝ առանց խմբի առաջ անմիջապես պաշտպանվելու անհրաժեշտության։
Կարճ նշում քննադատության մասին
Քննադատությունը գործնական դարձնելու համար գրի առեք հետևյալը․
- Սկզբնական դիտողություն․ «Ներածությունը շփոթեցնող է»։
- Ապացույց․ «Առաջին պարբերությունը թեմաները խառնում է, հիմնական միտքը դժվար է գտնել»։
- Առաջարկվող փոփոխություն․ «Ավելացնել կապող նախադասություն նախապատմության և բյուջեի միջև»։
- Վերանայման օր․ «Ուրբաթ օրը գործընկերոջ հետ ստուգել փոփոխությունը»։
Այս մոտեցմամբ քննադատությունը դառնում է գործնական և ուղղված է աշխատանքին, ոչ թե ձեզ որպես մարդ։ Հաջորդ անգամ քննադատության հանդիպելիս հիշեք՝ դա աշխատանքի մասին է, ոչ թե ձեր մասին դատավճիռ։
