Մի գործի վրա կանգ եք առել և արդեն տասը րոպե օգնություն խնդրելու նամակ եք գրում։ Սկզբում մի քանի անգամ ներողություն եք խնդրում, բայց վերջում դեռ պարզ չէ՝ ինչ է ձեզ անհրաժեշտ։ Օգնություն խնդրելը կարող է անհարմար լինել, հատկապես երբ վախենում եք ուրիշին խանգարել։ Հստակ խնդրանքը մարդուն բավարար տեղեկություն է տալիս՝ որոշելու համար, թե կարող է արդյոք օգնել՝ ամբողջ խնդիրը նրա վրա չդնելով։
Նախ պարզեք՝ ինչն է խանգարում շարունակել
Անվանեք այն կետը, որտեղ կանգ եք առել։ «Չեմ կարող ավարտել հաշվետվությունը» շատ ընդհանուր է։ «Չեմ հասկանում՝ առաջին պարբերությունը նպատակը հստակ ներկայացնո՞ւմ է» արդեն ստուգելի հարց է։ Նշեք՝ ինչ եք փորձել․ կրճատել եք պարբերությունը, համեմատել օրինակի հետ, բարձրաձայն կարդացել։ Ներառեք միայն հարցին վերաբերող փորձերը։ Դժվարությունների երկար պատմությունը կարող է ծածկել հենց անհրաժեշտ տեղեկությունը։
Օգնություն խնդրելու իրավունք ունենալու համար պարտադիր չէ նախ խնդրի կեսը լուծել։ Երբեմն նույնիսկ սկսելու համար հրահանգ, հասանելիություն կամ ուսուցում է պակասում։ Այդ դեպքում ուղիղ ասեք․ «Առաջադրանքն ունեմ, բայց պահանջվող ձևանմուշը չեմ գտնում։ Որտե՞ղ նայեմ»։ Ձեր իմացածն ու պակասողը ցույց տալն օգնում է պատասխանել։ Դա ավելի օգտակար է, քան ձևացնելը, թե ամեն ինչ հասկանում եք, կամ ամեն հարցի համար ներողություն խնդրելը։
Խնդրեք սահմանված գործողություն
Համեմատեք՝ «Կօգնե՞ք հաշվետվության հարցում» և «Կկարդա՞ք առաջին էջը և կասե՞ք՝ նպատակը պարզ է արդյոք»։ Երկրորդ խնդրանքի սահմանը տեսանելի է։ Եթե բացատրություն եք ուզում, նշեք կոնկրետ քայլը։ Եթե գործնական օգնություն է պետք, նկարագրեք գործն ու մոտավոր ժամանակը։ Մեծ աշխատանքը փոքր խնդրանք մի անվանեք։ Թող մարդը կարողանա ասել, որ ավելի շատ ժամանակ է պետք կամ ավելի նեղ հարցով կարող է օգնել։
Հստակ խնդրանքը ցույց է տալիս նաև՝ ինչ որոշում է մնում ձեզ։ Գուցե ձևակերպման մասին կարծիք եք ուզում, բայց վերջնական հաշվետվության պատասխանատուն դուք եք։ Իսկ հակասող աշխատանքային առաջնահերթությունների ընտրությունը կարող է ձեր ղեկավարի պարտականությունը լինել։ Գործընկերը, ուսուցիչը և ընկերը տարբեր դերեր ունեն։ Խնդրանքը համապատասխանեցրեք հարաբերությանը՝ բոլորից նույն աջակցությունը չսպասելով։
Նշեք իրական ժամկետը՝ առանց ճնշելու
Եթե հաշվետվությունը ուրբաթ է պետք, ասեք դա և հարցրեք՝ մինչև հինգշաբթի կեսօր կարճ դիտարկում հնարավո՞ր է։ Ավելի արագ պատասխան ստանալու համար շտապողականություն մի ստեղծեք։ Եթե ուշ եք դիմել, պարզ ընդունեք կարճ ժամկետը՝ ամբողջ հրատապությունը մյուսի վրա չփոխանցելով։ Վերջնաժամկետը օգնում է գնահատել հնարավորությունը, բայց ազատ ժամանակ չի ստեղծում։ Հնարավորության դեպքում ժամանակ թողեք այլ տարբերակ գտնելու համար։
Օրինակ՝ «Վերանայում եմ ուրբաթ հանձնվող հաշվետվությունը։ Սկիզբը կրճատել եմ, բայց վստահ չեմ՝ նպատակը պարզ է։ Կկարդա՞ք այս մեկ էջը և մինչև հինգշաբթի կեսօր մեկ-երկու դիտողություն կգրե՞ք։ Կարծում եմ՝ մոտ տասնհինգ րոպե կպահանջի, բայց ասեք, եթե ավելին է պետք։ Եթե ժամանակ չունեք, թիմի օրինակով կստուգեմ և այլ գործընկերոջ կդիմեմ»։ Կցեք հենց այդ էջը, որ մարդը կարողանա խնդրանքը գնահատել։
Տեղ թողեք անկեղծ պատասխանի համար
Հրաժարվելու հնարավորությունն իմաստ ունի, եթե պատասխանը ընդունում եք։ Մերժումից հետո մի շարունակեք խնդրել, մեղքի զգացում առաջացնել կամ թվարկել, թե մարդը ինչու պարտավոր է օգնել։ Եթե տասնհինգի փոխարեն տասը րոպե ունի, մտածեք՝ հարցը կարելի՞ է նեղացնել։ Եթե օգնել չի կարող, շնորհակալություն հայտնեք պատասխանի համար և այլ աղբյուր գտեք՝ հրահանգ, համապատասխան գործընկեր, դաս կամ ղեկավարի ուղղորդում։ Հասանելիությունը վերաբերմունքի չափանիշ չէ։
Երբեմն աջակցելը մարդու աշխատանքային պարտականությունն է։ Այդ դեպքում անհրաժեշտ հարցը անձնական լավություն անվանել պետք չէ։ Ասեք՝ ինչն է կանգ առել, և պարզեք՝ ինչ ընթացակարգով կամ ժամկետում կարող եք պատասխան ստանալ։ Եթե անհրաժեշտ խնդրանքն անպատասխան է մնում, հետևեք աշխատանքի կամ ծառայության համապատասխան ընթացակարգին։ Ուրիշի ժամանակը հարգելը չի նշանակում լուռ ընդունել աշխատանքի համար անհրաժեշտ հրահանգների բացակայությունը։
Օգտագործեք օգնությունն ու հայտնեք արդյունքը
Պատասխան ստանալուց հետո համոզվեք, որ ճիշտ եք հասկացել։ «Նպատակը կտեղափոխեմ սկզբում և անտեղի մանրամասնությունը կհեռացնեմ» կարճ արձագանքը հաստատում է հաջորդ քայլը։ Կատարեք ձեզ մնացած գործը և, երբ տեղին է, հայտնեք արդյունքը․ «Ձեր դիտողությունն օգնեց սկիզբը պարզեցնել, վերանայված տարբերակն արդեն ուղարկել եմ»։ Այդպես մարդը հասկանում է՝ իր օգնությունն ինչպես օգտագործվեց։ Շնորհակալությունը երկար խոսքի վերածելու կարիք չկա։
Հաջորդ նամակը կազմեք չորս մասից
Օգտագործեք պարզ հերթականություն՝ գործը, խոչընդոտը, կոնկրետ օգնությունը և ժամկետը։ Ավելացրեք համապատասխան փորձն ու, երբ տեղին է, հրաժարվելու իրական հնարավորությունը։ Ուղարկելուց առաջ ստուգեք՝ ստացողը կարո՞ղ է հասկանալ պահանջվող գործողությունը՝ առանց նորից հարցնելու։ Եթե ոչ, նեղացրեք խնդրանքը։ Հստակ նամակը օգնություն չի երաշխավորում, և ոչ բոլորը հասանելի կամ ապահով աջակցություն ունեն։ Բայց եղած օգնությունը խնդրելն ու օգտագործելը կարող է ավելի հեշտ դարձնել։
